Wakacje 2020 w obliczu pandemii koronawirusa

2020-04-10

Do dnia dzisiejszego epidemia zakaźnej choroby układu oddechowego COVID-19, wywoływana przez wirusa SARS-CoV-2 dotarł już do większości miejsc na świecie. Władze w Polsce, starając się dostosowywać zasady bezpieczeństwa do bieżącej sytuacji w kraju, zamknęły granice i zawiesiły loty pasażerskie.

Ciężko w tej sytuacji wyobrazić sobie bezstresowe zaplanowanie wakacji 2020 i wykupienie wycieczki organizowanej przez któreś z biur podróży, ponieważ istnieje realne zagrożenie, że pandemia do tego czasu nie ustanie. Jeżeli jednak ktoś już wcześniej zawarł umowę z biurem podróży (np.: na zasadach first minute) może obecnie odczuwać obawy dot. rezygnacji z wykupionego wyjazdu, związane z warunkami rozwiązania takiej umowy oraz utratą poniesionych kosztów.

Co prawda Polska Izba Turystyki już w połowie marca 2020 roku rekomendowała swoim członkom zwracanie kosztów klientom, jeśli wyjazd musiał zostać odwołany ze wzglądu na nadzwyczajną sytuację, w tym ogłoszenie w danym regionie stanu epidemii, jednakże były to jedynie wskazówki, które nie wiązały w żaden sposób biur podróży.

Rozwiązanie tego problemu zostało przedstawione w zaakceptowanym przez Rząd pakiecie rozwiązań, który ma przeciwdziałać gospodarczym skutkom pandemii koronawirusa, tzw. tarczy antykryzysowej. Obowiązująca ustawa z dnia 31 marca 2020 roku o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2020 poz. 568), zwana dalej: „Ustawą”, zawiera (poza regulacjami dot. pomocy wszystkim przedsiębiorcom, w tym biurom podróży) przepisy dedykowane branży turystycznej. Regulacja to ma na celu pomóc w nadchodzącym nieuniknionym kryzysie biurom podróży, agentom turystycznym, hotelarzom oraz stanowi wskazówkę działania dla osób planujących wakacje w 2020 roku.

Artykuł 15k Ustawy, który stanowi, że:

1. Odstąpienie od umowy w trybie określonym w art. 47 ust. 4 ustawy z dnia 24 listopada 2017 r. o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych lub rozwiązanie przez organizatora turystyki umowy o udział w imprezie turystycznej w trybie określonym w art. 47 ust. 5 pkt 2 tej ustawy, które to odstąpienie od umowy lub rozwiązanie umowy pozostaje w bezpośrednim związku z wybuchem epidemii wirusa SARS-CoV-2, jest skuteczne z mocy prawa po upływie 180 dni od dnia powiadomienia przez podróżnego o odstąpieniu lub powiadomienia o rozwiązaniu przez organizatora turystyki.

2. Odstąpienie od umowy bądź jej rozwiązanie, o którym mowa w ust. 1, nie jest skuteczne w przypadku wyrażenia przez podróżnego zgody na otrzymanie w zamian od organizatora turystyki vouchera do realizacji na poczet przyszłych imprez turystycznych w ciągu roku od dnia, w którym miała się odbyć impreza turystyczna.

3. Wartość vouchera, o którym mowa w ust. 2, nie może być niższa niż kwota wpłacona na poczet realizacji dotychczasowej umowy o imprezę turystyczną.

4. Środki odpowiadające wpłatom na poczet realizacji umów o imprezy turystyczne, w stosunku do których zastosowanie znajdzie ust. 2, podlegają ochronie na wypadek niewypłacalności organizatora turystyki.

Ustęp 1 omawianego przepisu oznacza, że w przypadku odstąpienia od umowy przez którąś ze stron z uwagi na trwającą pandemię, touroperator ma prawo zwrócić pieniądze wpłacone przez klienta na wycieczkę dopiero po 194 dniach (180 + 14 dni, które są już przewidziane w ustawie z dnia 24 listopada 2017 roku o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych, Dz.U. 2017 poz. 2361 z późn. zm.). Przepis ten podyktowany jest obawą o płynność finansową biur podróży. Obecnie szacuje się liczbę klientów, którzy wpłacili zaliczki na wakacje w 2020 roku na kilka milionów. Lawinowe anulowania imprez związane z pandemią, bez wprowadzenia odpowiednich regulacji w tym zakresie, wiązałyby się z nakazem szybkiego zwrotu pieniędzy klientom, a w konsekwencji niewątpliwie większość organizatorów turystyki stałoby się niewypłacalnych.

Ustęp drugi mówi, że jeśli klient chciałby zmienić termin, miejsce lub charakter swojego wyjazdu, w stosunku do tego, za który już wpłacił zaliczkę lub opłacił w całości, może odebrać od organizatora voucher na każdą inną wybraną wycieczkę, który będzie ważny przez rok. Zgodnie zaś z dalszą treścią przepisu wartość takiego vouchera nie może być niższa niż kwota wpłacona przez klienta.

Ustawa gwarantuje także w ustępie 4 przedmiotowego przepisu, że vouchery (a dokładniej pieniądze, których są zamiennikiem) są chronione na wypadek późniejszej niewypłacalności lub upadłości touroperatora. W takiej sytuacji klientowi zostanie zwrócona wpłacona suma. Nadto jeżeli touroperator nie pokryje jej w całości, to reszta zostanie zaspokojona z Turystycznego Funduszu Gwarancyjnego (który również został specjalnie zabezpieczony zgodnie z art. 46 Ustawy).

W odpowiedzi na zaistniałą sytuacją, w razie jakichkolwiek problemów lub niejasności w tym zakresie, proponujemy wsparcie prawne Zespołu Kancelarii Gosek Leczykiewicz Surma Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych s. c.  i zapraszamy do kontaktu:

- telefonicznego pod numerem tel.: +48 61 30710 31,

- mailowego: office@glslegal.pl

- oraz za pośrednictwem formularza na stronie internetowej Kancelarii: http://glslegal.pl/kontakt

Zapraszamy również na fanpage  Kancelarii https://www.facebook.com/kancelariagosekleczykiewiczsurma/ gdzie regularnie zamieszczać będziemy najważniejsze informacje dotyczące zmian prawnych spowodowanych pandemią.

Joanna Kwela, aplikant adwokacki